یکی از پرکاربردترین و در عین حال چالش‌برانگیزترین بخش‌های گرامر زبان انگلیسی، بحث جملات معلوم و مجهول یا همان Active and Passive Voice است. این گرامر نه‌تنها در مکالمات روزمره کاربرد دارد، بلکه در متون رسمی، مقالات آکادمیک، نامه‌های اداری و به‌ویژه در آزمون‌های بین‌المللی زبان مانند آیلتس (IELTS) و تافل (TOEFL) نقشی کلیدی ایفا می‌کند.

تسلط بر این گرامر به زبان‌آموزان کمک می‌کند تا جملات خود را حرفه‌ای‌تر، رسمی‌تر و متنوع‌تر بیان کنند. در بخش نوشتاری آیلتس (Writing Task ۱ و Task ۲)، استفاده‌ی صحیح و به‌جا از جملات مجهول یکی از معیارهای ارزیابی نمره‌ی گرامری (Grammatical Range and Accuracy) محسوب می‌شود و می‌تواند تأثیر مستقیمی بر نمره‌ی نهایی داوطلب داشته باشد.

در این مقاله قصد داریم به‌صورت کامل، گام‌به‌گام و با مثال‌های متعدد، مفهوم جملات معلوم و مجهول، تفاوت آن‌ها، نحوه‌ی تشخیص، و روش تبدیل جملات معلوم به مجهول را در تمامی زمان‌های انگلیسی بررسی کنیم.

جملات معلوم و مجهول چیستند؟

هر جمله در زبان انگلیسی (درست مانند فارسی) از اجزای اصلی زیر تشکیل شده است:

فاعل (Subject): کسی یا چیزی که کار را انجام می‌دهد
فعل (Verb): خود عمل یا کار
مفعول (Object): کسی یا چیزی که کار روی آن انجام می‌شود
قید (Adverb): توضیح‌دهنده‌ی نحوه، زمان یا مکان انجام کار

بر اساس اینکه تمرکز جمله روی «انجام‌دهنده‌ی کار» باشد یا «چیزی که کار روی آن انجام شده»، جملات به دو دسته تقسیم می‌شوند:

جملات معلوم (Active Voice)

در جملات معلوم، فاعل مشخص است و خودش مستقیماً کار را انجام می‌دهد. ساختار این جملات به این صورت است:

فاعل + فعل + مفعول

مثال:

The chef cooked the meal. (سرآشپز غذا را پخت.)
Workers built this bridge in 1990. (کارگران این پل را در سال ۱۹۹۰ ساختند.)

جملات مجهول (Passive Voice)

در جملات مجهول، تمرکز اصلی روی مفعول (یعنی چیزی که کار روی آن انجام شده) است، نه فاعل. در بسیاری از موارد، فاعل اصلاً ذکر نمی‌شود یا در انتهای جمله و با حرف اضافه‌ی «by» می‌آید. ساختار کلی این جملات به‌صورت زیر است:

مفعول (که حالا نقش فاعل جمله جدید را دارد) + be + Past Participle (شکل سوم فعل)

مثال:

The meal was cooked (by the chef). (غذا پخته شد.)
This bridge was built in 1990. (این پل در سال ۱۹۹۰ ساخته شد.)

نحوه‌ی تشخیص جملات معلوم از مجهول

برای تشخیص اینکه یک جمله معلوم است یا مجهول، باید به دو نکته‌ی اصلی توجه کرد:

۱. اهمیت فاعل و مشخص بودن آن

جمله معلوم است اگر:

فاعل و انجام‌دهنده‌ی کار کاملاً مشخص باشد
فاعل از اهمیت بالایی برخوردار باشد و گوینده تمایل داشته باشد حتماً آن را ذکر کند

جمله مجهول است اگر:

فاعل یا انجام‌دهنده‌ی کار مشخص نباشد (مثلاً نمی‌دانیم چه کسی این کار را انجام داده)
فاعل از نظر گوینده اهمیت چندانی نداشته باشد، به همین دلیل از ذکر آن خودداری می‌شود یا در انتهای جمله با «by» آورده می‌شود

۲. ساختار فعل

در جملات مجهول همیشه فعل کمکی be (در زمان مناسب) به همراه قسمت سوم فعل (Past Participle) می‌آید. این یکی از بارزترین نشانه‌های تشخیص جمله مجهول از معلوم است.

نکته‌ی مهم: تنها افعالی که متعدی (Transitive) هستند، یعنی نیاز به مفعول دارند، می‌توانند مجهول شوند. افعال لازم (Intransitive) مانند sleep، arrive، happen، die چون مفعول ندارند، اصلاً قابلیت مجهول شدن ندارند.

مثال:

✅ She wrote a letter. → A letter was written (by her). (متعدی – قابل مجهول شدن)
❌ He arrived late. → این جمله قابل مجهول شدن نیست چون «arrive» مفعول ندارد.

کاربردهای اصلی جملات مجهول

پیش از یادگیری قوانین تبدیل، بهتر است بدانیم چرا و در چه مواقعی از جملات مجهول استفاده می‌کنیم:

زمانی که فاعل ناشناخته است: My car was stolen last night. (فاعل یعنی دزد مشخص نیست.)
زمانی که فاعل بدیهی یا واضح است: He was arrested yesterday. (بدیهی است که پلیس این کار را انجام داده.)
زمانی که تمرکز روی خود عمل یا نتیجه است، نه انجام‌دهنده: The new hospital was opened last month.
در متون علمی، رسمی و آکادمیک: جملات مجهول به متن حالتی عینی (Objective) و غیرشخصی می‌دهند که برای مقالات علمی و گزارش‌های رسمی بسیار مناسب است. The experiment was conducted under controlled conditions.
در توضیح فرایندها (Processes): به‌ویژه در Writing Task ۱ آیلتس که اغلب باید یک نمودار یا فرایند تولید توصیف شود. The raw materials are transported to the factory, where they are processed and packaged.
زمانی که فاعل بسیار طولانی است و ذکر آن در ابتدای جمله جمله را نامتوازن می‌کند: I was surprised by the fact that no one had told me about the meeting in advance.

قانون طلایی مجهول کردن جملات: (Be + P.P)

قانون اصلی و پایه‌ای که باید در ذهن بسپارید این است:

فعل کمکی be (در زمان مناسب) + قسمت سوم فعل اصلی (Past Participle)

نکته‌ی کلیدی این است که «be» زمان جمله را نشان می‌دهد و باید دقیقاً همان زمانی صرف شود که فعل جمله‌ی معلوم در آن زمان بوده است. بیایید این قانون را در تمام زمان‌های انگلیسی بررسی کنیم.

گام‌به‌گام تبدیل جمله معلوم به مجهول

برای تبدیل هر جمله معلوم به مجهول، مراحل زیر را دنبال کنید:

گام اول: مفعول جمله‌ی معلوم را پیدا کرده و آن را به ابتدای جمله‌ی مجهول منتقل کنید.

گام دوم: فعل کمکی «be» را متناسب با زمان فعل اصلی جمله (و متناسب با فاعل جدید از نظر مفرد و جمع بودن) صرف کنید.

گام سوم: فعل اصلی را به شکل سوم (Past Participle) تبدیل کنید.

گام چهارم: در صورت نیاز، فاعل اصلی جمله را با حرف اضافه‌ی «by» در انتهای جمله بیاورید (این مرحله اختیاری است).

مثال کامل:

جمله معلوم: The company launched a new product.
گام اول: مفعول (a new product) به ابتدا می‌آید
گام دوم و سوم: فعل launched (گذشته ساده) → was + launched
نتیجه: A new product was launched (by the company).

جملات مجهول در تمام زمان‌های انگلیسی

در ادامه، نحوه‌ی ساخت جملات مجهول را در هر یک از زمان‌های اصلی انگلیسی بررسی می‌کنیم.

۱. زمان حال ساده (Present Simple)

ساختار معلوم: Subject + V(s/es) + Object ساختار مجهول: Object + am/is/are + P.P

معلوم: The teacher checks the homework every day.
مجهول: The homework is checked (by the teacher) every day.

۲. زمان گذشته ساده (Past Simple)

ساختار مجهول: Object + was/were + P.P

معلوم: They cancelled the meeting.
مجهول: The meeting was cancelled.

۳. زمان حال استمراری (Present Continuous)

ساختار مجهول: Object + am/is/are + being + P.P

معلوم: They are building a new mall.
مجهول: A new mall is being built.

۴. زمان گذشته استمراری (Past Continuous)

ساختار مجهول: Object + was/were + being + P.P

معلوم: Someone was watching the house.
مجهول: The house was being watched.

۵. زمان حال کامل (Present Perfect)

ساختار مجهول: Object + have/has + been + P.P

معلوم: She has finished the report.
مجهول: The report has been finished.

۶. زمان گذشته کامل (Past Perfect)

ساختار مجهول: Object + had + been + P.P

معلوم: They had completed the project before the deadline.
مجهول: The project had been completed before the deadline.

۷. زمان آینده ساده (Future Simple – Will)

ساختار مجهول: Object + will + be + P.P

معلوم: The company will announce the results next week.
مجهول: The results will be announced next week.

۸. آینده با Be Going To

ساختار مجهول: Object + am/is/are + going to be + P.P

معلوم: They are going to release the film next month.
مجهول: The film is going to be released next month.

۹. حال کامل استمراری و گذشته کامل استمراری

این دو زمان به‌ندرت به مجهول تبدیل می‌شوند، اما از نظر گرامری ساختار آن‌ها به این صورت است: Object + have/has/had + been + being + P.P (در عمل، این ساختار کاربرد بسیار محدودی دارد و بهتر است در نگارش از آن پرهیز شود.)

افعال وجهی مانند can، could، should، must، may، might نیز می‌توانند مجهول شوند:

ساختار: Object + Modal + be + P.P

معلوم: You must submit the form by Friday.
مجهول: The form must be submitted by Friday.
معلوم: They can solve this problem easily.
مجهول: This problem can be solved easily.
معلوم: You should not ignore this warning.
مجهول: This warning should not be ignored.

جدول خلاصه‌ی ساختار جملات مجهول

زمان	ساختار مجهول
حال ساده	am/is/are + P.P
گذشته ساده	was/were + P.P
حال استمراری	am/is/are + being + P.P
گذشته استمراری	was/were + being + P.P
حال کامل	have/has been + P.P
گذشته کامل	had been + P.P
آینده ساده	will be + P.P
افعال وجهی	modal + be + P.P

جملات مجهول با دو مفعول

برخی افعال مانند give، send، show، tell، offer دارای دو مفعول هستند (مفعول مستقیم و غیرمستقیم). در چنین جملاتی، می‌توان جمله را به دو شکل مختلف مجهول کرد:

معلوم: The manager gave the employees a bonus.

دو حالت مجهول:

The employees were given a bonus (by the manager). (رایج‌تر و طبیعی‌تر)
A bonus was given to the employees (by the manager).

در انگلیسی طبیعی و محاوره‌ای، معمولاً مفعول غیرمستقیم (شخص) به ابتدای جمله می‌آید.

نکات مهم و ظریف در ساخت جملات مجهول

۱. جایگاه قیدهای زمان و مکان

قیدهای زمان معمولاً در انتهای جمله‌ی مجهول قرار می‌گیرند، پس از فاعل جدید (در صورت ذکر):

The letter was sent by John yesterday.

۲. حذف «by + فاعل» در بیشتر موارد

در بسیاری از جملات مجهول، به‌خصوص وقتی فاعل مشخص، بدیهی یا نامعلوم است، بخش «by + فاعل» به‌طور کامل حذف می‌شود. این یکی از دلایل اصلی استفاده از حالت مجهول است.

Rice is grown in many parts of Asia. (نیازی به ذکر فاعل نیست چون بدیهی است.)

۳. مجهول کردن جملات پرسشی

در جملات پرسشی نیز می‌توان حالت مجهول به‌کار برد:

معلوم: Did they build this house in 1980?
مجهول: Was this house built in 1980?

۴. مجهول کردن جملات با «It» به‌عنوان فاعل غیرشخصی

در متون رسمی و آکادمیک، ساختار «It is said/believed/reported that…» بسیار پرکاربرد است:

It is believed that the ancient city was destroyed by an earthquake.

این ساختار به‌ویژه در نگارش مقالات علمی و اخبار بسیار رایج است و نشان می‌دهد که اطلاعات از منبعی نامشخص یا عمومی گرفته شده است.

۵. افعال Get به‌جای Be در مجهول محاوره‌ای

در انگلیسی محاوره‌ای (Informal English)، گاهی به‌جای «be» از فعل «get» استفاده می‌شود:

He got fired last week. (به‌جای: He was fired last week.)

این ساختار در نگارش رسمی و آیلتس توصیه نمی‌شود.

اشتباهات رایج زبان‌آموزان در جملات مجهول

اشتباه اول: مجهول کردن افعال لازم

افعالی مانند happen، occur، arrive، exist، seem که مفعول ندارند، هرگز نباید مجهول شوند.

❌ The accident was happened yesterday.

✅ The accident happened yesterday.

اشتباه دوم: فراموش کردن صرف صحیح فعل be

بسیاری از زبان‌آموزان زمان فعل «be» را متناسب با زمان جمله صرف نمی‌کنند.

❌ The book is written in 1990. (اشتباه، چون سال گذشته است)

✅ The book was written in 1990.

اشتباه سوم: استفاده نادرست از فرم فعل

باید حتماً از قسمت سوم فعل (Past Participle) استفاده شود، نه گذشته ساده.

❌ The window was broke by the wind.

✅ The window was broken by the wind.

اشتباه چهارم: عدم تطابق فاعل و فعل be از نظر مفرد و جمع

❌ The reports was submitted on time.

✅ The reports were submitted on time.

اشتباه پنجم: استفاده‌ی بیش از حد از جملات مجهول

اگرچه جملات مجهول رسمی‌تر هستند، استفاده‌ی بیش از حد از آن‌ها متن را غیرطبیعی و سنگین می‌کند. بهترین رویکرد، ترکیب متعادل جملات معلوم و مجهول متناسب با نوع متن است.

کاربرد جملات مجهول در آزمون آیلتس

یکی از دلایل اصلی اهمیت این گرامر برای زبان‌آموزان فارسی‌زبان، کاربرد گسترده‌ی آن در آزمون آیلتس است.

در Writing Task ۱ (توصیف نمودار و فرایند)

وقتی باید یک فرایند تولید یا نموداری را توصیف کنید، جملات مجهول به شما کمک می‌کنند تا روی خود فرایند تمرکز کنید، نه روی اینکه چه کسی آن کار را انجام می‌دهد:

First, the coffee beans are harvested. Then, they are dried and roasted before being packaged and shipped to stores.

در Writing Task ۲ (مقاله‌نویسی)

در مقالات نظری، استفاده از جملات مجهول به متن حالت رسمی و آکادمیک می‌دهد:

It is widely believed that technology has changed the way people communicate. Many problems could be solved if more attention was paid to education.

در بخش Speaking

اگرچه در مکالمه معمولاً از جملات معلوم بیشتر استفاده می‌شود، اما به‌کارگیری مناسب و طبیعی جملات مجهول در جاهای درست می‌تواند نمره‌ی Grammatical Range را افزایش دهد و نشان‌دهنده‌ی تسلط بالای داوطلب بر زبان انگلیسی باشد.

تمرین: جملات زیر را به مجهول تبدیل کنید

برای تثبیت یادگیری، سعی کنید جملات زیر را خودتان به حالت مجهول تبدیل کنید (پاسخ‌ها در ادامه آمده‌اند):

They clean the office every morning.
Someone stole my bicycle last night.
The government is building a new airport.
She has already sent the email.
You must complete this form before Monday.

پاسخ‌ها:

The office is cleaned every morning.
My bicycle was stolen last night.
A new airport is being built (by the government).
The email has already been sent.
This form must be completed before Monday.

جمع‌بندی

گرامر جملات معلوم و مجهول یکی از ارکان اصلی نگارش حرفه‌ای و رسمی در زبان انگلیسی است. با یادگیری این نکته که جملات معلوم بر فاعل و انجام‌دهنده‌ی کار تمرکز دارند و جملات مجهول بر خود عمل یا مفعول، می‌توانید تشخیص دهید که در چه شرایطی از کدام ساختار استفاده کنید.

قانون طلایی be + Past Participle پایه و اساس ساخت تمام جملات مجهول در زبان‌انگلیسی است و تنها کافی است زمان فعل «be» را متناسب با زمان جمله‌ی اصلی صرف کنید. با تمرین مداوم، به‌کارگیری این ساختار برایتان به‌طور طبیعی و خودکار در خواهد آمد.

توصیه می‌شود در کنار مطالعه‌ی این مقاله، جملات معلوم روزمره‌ای که با آن‌ها مواجه می‌شوید را به‌صورت تمرینی به حالت مجهول تبدیل کنید تا این ساختار به‌طور کامل در ذهن شما تثبیت شود. این تمرین مستمر، به‌ویژه برای داوطلبان آزمون آیلتس، تأثیر مستقیمی بر بهبود نمره‌ی نگارش و مکالمه خواهد داشت.