بیماری پسوریازیس (صدفک) چگونه درمان میشود؟

بیماری پسوریازیس (Psoriasis) که در زبان عامه با نام صدفک نیز شناخته می‌شود، یکی از شایع‌ترین اختلالات پوستی التهابی و مزمن است که میلیون‌ها نفر در سراسر جهان را درگیر کرده است. این بیماری خودایمنی که غیرمسری است، می‌تواند کیفیت زندگی فرد را به شدت تحت تأثیر قرار دهد. اگر به دنبال درک عمیق از این بیماری، علائم، انواع و راهکارهای مدیریت آن هستید، این مقاله جامع برای شماست.

پسوریازیس چیست و چه مکانیسمی دارد؟

پسوریازیس یک بیماری مزمن پوستی است که در آن چرخه تولید سلول‌های پوست به طور غیرطبیعی سرعت می‌گیرد.

1. اختلال خودایمنی: پسوریازیس در دسته بیماری‌های خودایمنی قرار دارد. در این وضعیت، سیستم ایمنی بدن به اشتباه به سلول‌های سالم پوست حمله می‌کند.

2. تکثیر سریع سلول‌ها: در حالت طبیعی، چرخه بازسازی سلول‌های پوست حدود ۲۸ تا ۳۰ روز طول می‌کشد. اما در افراد مبتلا به صدفک، این چرخه به طور چشمگیری کوتاه شده و تنها ۳ تا ۶ روز به طول می‌انجامد.

3. تشکیل پلاک: تکثیر بیش از حد سلول‌ها باعث تجمع سریع آن‌ها روی سطح پوست شده و منجر به تشکیل ضایعات ضخیم، برجسته و قرمز رنگی می‌شود که با لایه‌ای از پوسته‌های نقره‌ای-سفید (صدفی) پوشیده شده‌اند.

علائم اصلی بیماری پسوریازیس (صدفک)

علائم پسوریازیس بسته به نوع آن می‌تواند متفاوت باشد، اما شایع‌ترین نشانه‌ها عبارتند از:

• پلاک‌های قرمز و پوسته‌دار: تکه‌های برجسته و قرمز روی پوست که با فلس‌های نقره‌ای پوشانده شده‌اند (شایع‌ترین علامت).

• خارش و سوزش: احساس خارش شدید، سوزش و گاهی درد در اطراف ضایعات پوستی.

• پوست خشک و ترک‌خورده: پوست در ناحیه پلاک‌ها ممکن است بسیار خشک شده و حتی دچار ترک‌خوردگی و خونریزی شود.

• مشکلات ناخن: ضخیم شدن، سوراخ شدن (Pitting) یا برآمده شدن ناخن‌های دست و پا (پسوریازیس ناخن).

• درد مفاصل: در برخی موارد، مفاصل متورم و سفت می‌شوند که نشان‌دهنده آرتریت پسوریاتیک (Psoriatic Arthritis) است.

انواع پسوریازیس: شایع‌ترین تا خطرناک‌ترین

عوامل تشدید کننده و علل بروز بیماری

اگرچه پسوریازیس یک بیماری خودایمنی است، اما عوامل متعددی در بروز یا تشدید علائم آن نقش دارند:

• عوامل ژنتیکی: وجود سابقه خانوادگی قوی‌ترین عامل خطر است. بیش از ۱۰ ژن مرتبط با پسوریازیس شناسایی شده‌اند.

• استرس: استرس روانی یکی از محرک‌های اصلی برای شعله‌ور شدن علائم در بسیاری از بیماران است.

• عفونت‌ها: به ویژه عفونت‌های استرپتوکوکی (مانند گلودرد) می‌توانند باعث بروز پسوریازیس قطره‌ای شوند.

• آسیب‌های پوستی (پدیده کوبنر): جراحت، آفتاب‌سوختگی شدید یا واکسیناسیون در یک ناحیه می‌تواند باعث ظهور پلاک‌های پسوریازیس در آن محل شود.

• داروها: برخی داروها مانند داروهای ضد التهاب غیر استروئیدی یا برخی داروهای فشار خون می‌توانند علائم را تشدید کنند.

عوارض و بیماری‌های همراه (Comorbidities)

پسوریازیس صرفاً یک بیماری پوستی نیست. التهاب مزمن ناشی از آن می‌تواند خطر ابتلا به بیماری‌های جدی دیگر را افزایش دهد:

• آرتریت پسوریاتیک (التهاب مفاصل)

• دیابت نوع ۲

• بیماری‌های قلبی عروقی و فشار خون بالا

• چاقی و سندرم متابولیک

• اختلالات سلامت روان مانند افسردگی و اضطراب

درمان و مدیریت پسوریازیس

هدف اصلی در درمان پسوریازیس، توقف رشد سریع سلول‌های پوستی و کاهش التهاب است. از آنجایی که این بیماری مزمن است، مدیریت و کنترل آن حیاتی است. درمان‌ها شامل موارد زیر هستند:

1. درمان‌های موضعی: کرم‌ها و پمادها، مانند کورتیکواستروئیدها یا آنالوگ‌های ویتامین D.

2. نور درمانی: استفاده کنترل شده از اشعه ماوراء بنفش تحت نظارت پزشک.

3. داروهای سیستمیک: داروهای خوراکی یا تزریقی (بیولوژیک) برای موارد متوسط تا شدید که کل سیستم ایمنی را تحت تأثیر قرار می‌دهند.

تشخیص صحیح و انتخاب روش درمانی مناسب نیازمند مشورت با یک متخصص پوست است. اگر شما یا عزیزانتان با علائم صدفک مواجه هستید، مراجعه به پزشک متخصص اولین و مهم‌ترین گام برای مدیریت موثر بیماری و جلوگیری از عوارض جانبی آن است.