آشنایی با آناتومی و فیزیولوژی پوست در حیطه ی درمان زخم یکی از ضرورت های حیاتی و اساسی برای هر درمانگر زخم میباشد. یادگیری درست و دقیق این بخش به درمانگر زخم کمک میکند که از هزینه های اضافی جلوگیری کند و پروسه درمان را سریع تر کند.
پوست
پوست بزرگترین ارگان بدن است و تمامی سطح بیرونی و درونی بدن را پوشانیده است و وظایف متعددی به عهده دارد که مهم ترین نقش آن حفاظت و ایمنی بدن در برابر میکروارگانیسم های مانند باکتری ها و ویروس ها میباشد. پوست حدود ۱۶ درصد وزن بدن مارا تشکیل میدهد. ضخامت پوست در نقاط مختلف بدن متفاوت است. ضخامت پوست در پلک ها نازک ترین و در کف پا زخیم ترین میباشد. ضخامت پوست به نژاد، نحوه ی زندگی و جنس بستگی دارد. پوست تنها ارگانی است که دائما درحال تکثیر و جایگزینی میباشد. یکی از ویژگی های مهم پوست خاصیت اسیدی آن است که اولین سد دفاعی بدن را تشکیل میدهد.
عملکرد پوست
- ایمنی و حفاظت بدن
- خاصیت ضربه گیری
- کنترل دمای بدن
- وجود حس لامسه در این ارگان
- سنتز ویتامین D
- تعادل آب
لایه های اصلی پوست
- اپیدرم (Epidermis)
- درم یا جلد(Dermis)
- بافت زیر جلدی(Hypodermis)
اپیدرم (Epidermis)
بیرونی ترین لایه ی پوست میباشد و از کراتینوسیت ها تشکیل شده است. دارای سلول های زنده ای است که به طور مداوم تقسیم میشوند و روی آنها با سلول های مرده ای که از درم می آیند، پوشانیده میشود. لایه ی بیرونی اپیدرم هر ۳ تا ۴ هفته به طور کامل جایگزین میگردد .
سلول های موجود در اپیدرم شامل:
- ملانوسیت ها که رنگدانه ملانین را تولید میکنند و رنگپوست و مو را میسازد.
- سلول های موسوم به مرکل (Merkel cells) که از طریق یک سیناپس شیمیایی، تحریکات را به آکسون منتقل میکنند.
- سلول های لانگرهانس که در واکنش های ایمنی پوست نقش دارند.
درم یا جلد(Dermis)
وسیع ترین و بزرگ ترین قسمت پوست را تشکیل میدهد. در این لایه عروق خونی، اعصاب، لنف، غدد عرق و سباسه و ریشه های مو وجود دارند.
بافت زیر جلدی(Hypodermis)
هیپودرم، لایه ی داخلی پوست است و موجب تحریک پذیری پوست، شکل گیری طرح بدن و عایق بندی میشود. بافت زیرجلدی و مقدار چربی موجود در آن عوامل مهمی برای تنظیم درجه حرارت بدن هستند.